Zenuwslopende laatste dag in Geneve

[Door: Roos Boer]

Twee weken geleden begonnen 114 staten in Geneve aan de onderhandelingen over een protocol VI over clustermunitie binnen de Conventie over Conventionele Wapens (CCW). Vandaag was eindelijk de ontknoping.

Van de 114 staten waren een klein aantal groot voorstander van dat protocol, India, China, Israel en Rusland, maar met name de VS willen namelijk nog niet toetreden tot de Conventie over Cluster Munitie (CCM). Dit verdrag dat in 2008 opende voor ondertekening en door 111 landen is getekend verbiedt alle gebruik, vervoer, productie en opslag van clustermunitie. Ook Nederland is lid van dit verdrag. De eerder genoemde landen ondertekenden de CCM zoals gezegd nog niet. Maar dat wil niet zeggen dat ze er “geen last” van hebben, en vanuit dat perspectief moet hun enthousiasme voor een protocol binnen de CCW dan ook worden gezien. Sinds de totstandkoming van de CCM is er een norm gesteld in het internationaal recht, en gebruik van clustermunitie ligt ook voor landen die de CCM niet ondertekend hebben buitengewoon gevoelig.  Het lijkt in die zin een beetje op het landmijnenverdrag uit 1997. Amerika ondertekende ook dat verdrag niet, maar heeft sindsdien geen landmijnen meer gebruikt.

74 staten hebben zowel de CCM ondertekend en zijn lid van de CCW. Ook zij zaten en dus de afgelopen weken in Geneve aan de onderhandelingstafel over een mogelijk nieuw protocol binnen de CCW over clustermunitie. In de loop van de onderhandelingen vormde er zich een groep van 51 landen die de afgelopen weken samen de norm uit de Conventie Over Cluster Munitie (CCM) sterk heeft verdedigd.

Nederland behoorde de afgelopen weken tot een andere, en veel kleinere groep van landen. Een groep van ongeveer 12 landen die ondanks dat ze de CCM hebben omarmd, constructief wilde meewerken aan een Protocol VI. Ondanks het feit dat ze daarmee de stigmatiserende werking die al uit gaat van de CCM volledig ondermijnen, en daarmee het gebruik van clustermunitie door anderen toe zouden staan.

Als er ooit een protocol zou komen en Nederland het zou ratificeren overigens, geldt voor Nederland nog altijd de CCM, het sterkere recht prevaleert over het minder vergaande recht. Maar voor ander landen die de CCM niet ondertekend hebben, zou dit protocol dan het geldend recht worden. En inderdaad, voor hun zou het gebruik van vele soorten clusterbommen dan volledig legitiem zijn. Kortom wij mogen het niet meer gebruiken maar anderen expliciet wel.

Maar goed. Terug naar de ontknoping vandaag in Geneve. Zoals gezegd kwam de VS op het allerlaatste moment met een nieuw voorstel. Een voorstel om alle referentie aan het gebruik van clustermunitie uit de tekst te halen. Wat zou overblijven was een tekst die gebruik van clustermunitie impliciet in plaats van expliciet toe zou blijven staan.

Na 2 weken onderhandelen ging vanmiddag een zenuwslopende sessie in. Met onduidelijkheid over wat er ging gebeuren, met een nieuw voorstel van de VS op tafel, met verkeerd uitgeprinte documenten, en met een spontane onderbreking van de vergadering zodat landen konden overleggen wat hun reactie was op de last minute change.

Na een half uur opschorting van de vergadering nam Costa Rica namens 50 landen het woord: “ Niet akkoord met het protocol”. De voorzitter van de vergadering leek even te doen alsof Costa Rica níet net namens 50 landen had gezegd dat ze niet akkoord waren met het protocol, en vroeg vervolgens of er misschien staten waren die bezwaar hadden tegen de aanname van het protocol. Die vlieger ging niet op. Eén voor één herhaalden landen als, Uruguay, Noorwegen, Zwitserland, Mexico, Indonesië en anderen hun bezwaar tegen de tekst. Twee lange weken zijn voorbij. Er is GEEN consensus over Protocol VI. Voor nu. Of er volgend jaar weer doorgepraat wordt over clustermunitie binnen de CCW is voor nu onduidelijk, bizar genoeg.

Het voelt gek om blij te zijn als iets er niet komt. Maar ik ben blij. Blij dat er geen consensus is bereikt over het nieuwe protocol VI over clustermunitie dat het gebruik van clustermunitie expliciet of impliciet toe zou staan. Blij dat de CCW als groep landen nu hopelijk weer verder kan met andere onderwerpen zonder dat ze hun tijd verspillen aan de totstandkoming van een zwak protocol over clustermunitie.  Blij dat aan de sterke norm van de Conventie over Cluster Munitie om humanitair leed te voorkomen niet is getornd.

Dit bericht werd geplaatst in Clustermunitie. Bookmark de permalink .

Een reactie op Zenuwslopende laatste dag in Geneve

  1. Pingback: Clustermunitie ruimen tussen de koffieplantages | Wapenfeiten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s