Oproep aan financiële instellingen en staten: stop explosieve investeringen in producenten van clustermunitie

[Door: Roos Boer en Suzanne Oosterwijk]

Terwijl iedereen in Nederland en in Duitsland nog zit bij te komen van de voetbalwedstrijd van gisteravond, staan hier in Berlijn inmiddels weer heel andere dingen op de agenda. Tenminste, voor IKV Pax Christi, FairFin (België),  een handjevol Duitse parlementariërs, en een collega van de internationale Cluster Munitie Coalitie (CMC) die speciaal voor vandaag is uitgedost als clusterbom.

137 financiële instellingen investeren 43 miljard US dollar in clustermunitie bedrijven
Vandaag lanceren we voor de Reichstag in Berlijn de 2012 update van het rapport “Worldwide investments in cluster munitions; a shared responsibility” . We overhandigen het rapport eerst aan de vice-president van het Duitse parlement Mr. Thierse en parlementariër Gehrard Schick.  Daarna gaan we met z’n allen, ook met onze als clusterbom verkleedde collega, aan tafel om te spreken over investeringen die financiële instellingen wereldwijd doen in bedrijven die clustermunitie produceren. En dat is hard nodig. Want, zo blijkt uit ons rapport, gaat er wereldwijd nog steeds rond de 43 miljard US dollar naar bedrijven die betrokken zijn bij de productie van clusterbommen.

Geen geld,  geen productie
Clustermunitie is vanwege het grote leed dat deze wapens teweeg brengen onder burgers verboden door het internationale Clustermunitieverdrag uit 2008. Dit verdrag verbiedt niet alleen onder andere de productie van clustermunitie, maar ook het assisteren van derde partijen bij de productie. Financiële instellingen die geld investeren in producenten van clustermunitie, assisteren bij de productie van deze wapens. Zo eenvoudig is het: geen geld, geen productie.

Oosterburen
We zijn naar Berlijn afgereisd om de onderzoeksbevindingen te presenteren en om te spreken over de gedeelde verantwoordelijkheid (“a shared responsibility”) van financiële instellingen en van nationale overheden om deze explosieve investeringen tegen te gaan.  Berlijn is een heel geschikte locatie om dit te doen: Duitse financiële instellingen zijn in alle onderdelen van het rapport vertegenwoordigd. Er staan Duitse financiële instellingen in de ‘Hall of Shame’ (die dus investeringen doen in clustermunitie producenten), maar ook in het positieve gedeelte van het rapport – de Hall of Fame en de runners-up. Zoals de naam al weggeeft, worden financiële instellingen in dit hoofdstuk geprezen voor het beleid dat zij hebben om dergelijke investeringen juist uit te sluiten.

Waar het onze Oosterburen in ieder geval  aan ontbreekt  zijn duidelijke richtlijnen vanuit de politiek die deze investeringen tegen moeten gaan. In nabijgelegen landen – zoals België, Italië en Luxemburg – is er al wel wetgeving die investeringen in clustermunitie verbiedt. En in Zwitserland en Nederland zijn wettelijke verboden in de maak. Het is dus tijd dat er in Duitsland – dat lid is van het Clustermunitieverdrag – ook vanuit de politiek initiatieven worden ontplooid om financiële investeringen in clusterbom fabrikanten een halt toe te roepen. Zo versterkt die gedeelde verantwoordelijkheid elkaar.

Nederland: Shame of Fame?
En hoe komt Nederland er dan van af als het gaat om het financieren van clusterbom producenten? Een vlugge blik in de Hall of Shame leert dat er geen Nederlandse instellingen in voor komen. Dat wordt verklaard doordat we in het internationale onderzoek  alleen financiële instellingen opnemen met aandelen en obligaties in clustermunitie producenten vanaf bepaalde percentages (een drempelwaarde).  Een pragmatische keuze omdat ons rapport anders veel te lang zou worden. Het heeft nu al veel weg van een telefoongids… Dat wil echter niet zeggen dat investeringen onder die drempelwaarde niet belangrijk zijn; ook deze investeringen kunnen immers grote bedragen zijn.  Reden dus om voor Nederland ook eens onder die drempelwaarden te kijken, dachten wij.

Uit aanvullend onderzoek van IKV Pax Christi, dat eveneens vandaag verschijnt, blijkt dat in het eerste kwartaal van 2012 vier Nederlandse financiële instellingen – ABN Amro, AEGON, ING en Rabobank – wel degelijk financiële relaties met producenten van clustermunitie onderhielden.  Sommige investeringen, zoals die van ABN Amro zijn inmiddels verkocht, maar andere blijven voortbestaan. Het ging hierbij overigens voor het grootste gedeelte om beleggingen die door buitenlandse dochtermaatschappijen van deze vier werden beheerd.  Iets waarvoor in het clustermunitie beleid van de desbetreffende instellingen uitzonderingen worden gemaakt.

En dat soort investeringen worden  in de door de Nederlandse overheid aangekondigde maatregelen nou net niet aangepakt. Hoewel de Nederlandse regering een belangrijke stap heeft gezet door per 2013 regelgeving in te willen stellen om  investeringen in clusterbom producenten in te perken, gaat het voorgestelde plan niet ver genoeg. De Nederlandse maatregelen zouden dus veel verder moeten gaan dan hetgeen nu op tafel ligt.

Nederland scoort in het internationale rapport trouwens wel goed  in het gedeelte met positieve voorbeelden: 18 van de 56 instellingen die in het rapport die geprezen worden vanwege hun beleid om investeringen in clustermunitie mee uit te sluiten, komen uit Nederland. Het ontbreekt in Nederland dus zeker niet aan de wil om investeringen in clustermunitie producenten uit te bannen.

Wereldwijde actie
Overigens staan explosieve investeringen vandaag niet alleen op onze agenda hier in Berlijn. Van over de hele wereld komen vandaag activisten in actie in het kader van de Global Day of Action to Stop Explosive Investments. Zo gaan activisten in München naar de Allianz Arena Munich – Allianz is een van de Duitse financiële instellingen in de Hall of Shame– en maken ze met een ansichtkaarten actie mensen bewust van wat er met hun geld gebeurt. Daarnaast vinden er verder onder meer activiteiten plaats in Luxemburg, Engeland, Frankrijk, Japan, Peru, Canada, Zwitserland en België. Niet iedereen zal er zich speciaal voor in een clusterbom-pak hijsen, maar vanuit de gedachte “samen sta je sterk” hebben we vandaag vanuit al deze landen één gezamenlijke boodschap: stop explosieve investeringen.

Stop explosieve investeringen
Om een beetje in voetbalsferen te blijven: het tegengaan van investeringen in clustermunitie producenten zou een schot voor open doel moeten zijn. Er rust een groot stigma op clusterbommen en ze worden door meer dan 110 landen verboden.  Zodoende zijn bedrijven die betrokken zijn bij de productie van deze wapens geen acceptabele zakenpartners. Financiële instellingen in de Hall of Shame moeten een voorbeeld nemen aan al die collega- financiële instellingen die dergelijke bedrijven volledig uitsluiten.

Ondanks dat het Clustermunitieverdrag niet expliciet zegt dat investeringen verboden zijn, rust hier in steeds meer landen ook een stigma op. In België, Ierland, Italië, Luxemburg, en Nieuw-Zeeland zijn dergelijke investeringen inmiddels bij wet verboden. Staten moeten inzien dat het tegengaan van clusterbommen, maar het niet tegengaan van investeringen in, spreekt van een dubbele standaard. Maar niet alleen dat, het gaat ook in tegen het verbod op assistentie bij de productie van deze verwoestende wapens. Actie is dus geboden.

Clusterbommen kunnen pas voorgoed de wereld uit worden geholpen als zij niet meer worden gemaakt, en als financiële instellingen geen geld meer stoppen in bedrijven die clustermunitie  produceren. En zo, zou een goeroe uit de voetballerij zeggen,  is de bal weer rond.

Meer weten over explosieve investeringen? Ga naar: www.stopexplosieveinvesteringen.nl

Dit bericht werd geplaatst in Clustermunitie, Explosieve wapens, Wapens en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s