Met een blik vooruit terug naar waar het begon voor het Clustermunitieverdrag

Door Roos Boer, Suzanne Oosterwijk en Miriam Struyk

Terwijl we met een grote groep campaigners en staatsafgevaardigden het gemeentehuis van Oslo inlopen, klinkt aan alle kanten opgewonden geroezemoes. Niet alleen uit waardering voor het prachtige mozaïek dat de muren van het gebouw versiert, maar omdat iedereen die hier in 2008 ook was herinneringen aan het ophalen is. “Hier kwamen een voor een de landen naar voren om het verdrag te ondertekenen”, vertelt een mede campaigner. “Er ging oneindig applaus op toen Afghanistan op het allerlaatste moment besloot tóch te tekenen.”  “Het was een emotioneel moment te weten dat we ons doel hadden bereikt: een verdrag dat voor altijd een einde zou maken aan het leed dat clustermunitie veroorzaakt voor burgers”.

Sneeuw en 94 handtekeningen
Ook IKV Pax Christi was erbij toen Nederland op die besneeuwde 3 december als een van de 94 landen haar handtekening zette onder het historische Clustermunitieverdrag. Het is ook voor ons een bijzonder gevoel om terug te zijn op de plek waar het allemaal begon. Ik vraag me af of iedereen die er in 2008 in het gemeentehuis bij was, had durven denken dat 4 jaar later al meer dan  85 miljoen submunities vernietigd zouden zijn. Submunities die voorgoed verleden tijd zijn en in de toekomst geen slachtoffers meer kunnen maken.

Strenght in numbers
Staten geven tijdens de conferentie om de beurt updates over de voortgang van hun verplichtingen zoals het vernietigen van hun voorraad en het ruimen van land zodat het weer veilig begaanbaar wordt. In de zaal zit een mix van staten; landen van internationale allure, middelgrote naties,  en kleinere eilandgroepen. Landen die ooit clustermunitie hebben gebruikt, landen waar nog onontplofte clustermunitie liggen, staten die deze bommen hebben geproduceerd, maar ook landen die geen clusterbommen hebben/hebben gehad of er slachtoffer van zijn.

Niet alleen landen die lid zijn van het verdrag zijn present. Ook landen zoals China, Servië, Thailand, Cambodja en Libië (waar vorig jaar nog clusterbommen werden ingezet door Khaddafi), die nog niet zijn toegetreden, zitten in de zaal. Een van onze doelen deze week is om met zoveel mogelijk van deze landen te praten en ze over te halen toe te treden en clusterbommen zo snel mogelijk te verbieden.

We operen vanuit een simpele logica: hoe meer landen lid zijn van de ban op clusterbommen, hoe universeler de norm wordt dat het gebruik van deze wapens verboden is. Strenght in numbers dus. Ook de Nederlandse ambassadeur merkt dit op tijdens zijn statement. Hij zegt dat de groeiende norm van het verbod op clustermunitie ook effect heeft op landen die geen lid zijn van het verdrag. Net als bij landmijnen wordt de politieke prijs om deze wapens te gebruiken simpelweg te hoog omdat het stigma te groot is. De Nederlandse ambassadeur voegt toe dat hij hoopt dat met het Clustermunitieverdrag hetzelfde zal gebeuren.

Nederland clusterbom vrij
Nederland grijpt daarnaast de gelegenheid aan om te vertellen dat de eens aanzienlijke Nederlandse voorraad clustermunitie inmiddels vernietigd is. De bommen waren eerder dit jaar -toevallig ook in Noorwegen – allemaal vernietigd. Naast deze positieve update kondigt Nederland aan dat het wettelijke verbod op directe investeringen in clustermunitie in de maak is en naar verwachting op 1 januari volgend jaar inwerking treed.

Investeringen in clustermunitie is de tweede reden dat we naar Oslo zijn gekomen. Het verdrag verbiedt deze investeringen dan wel niet expliciet, maar het verbiedt wel duidelijk de assistentie bij productie van clusterbommen. Niet meer dan logisch volgens ons, en volgens een groeiende groep staten, dat daarom ook investeringen in bedrijven die deze wapens maken verboden moeten worden. We zijn hier om staten daarover (aan) te spreken en aan te sporen actie te ondernemen om deze explosieve investeringen tegen te gaan.

Explosieve investeringen
Zwitserland verklaarde gisteren al dat het een paar maanden terug een wet tegen directe en indirecte investeringen heeft aangenomen. Noorwegen maakte van de gelegenheid gebruik om expliciet de rol van civil society in het tegengaan van investeringen in clustermunitie te benoemen. De druk die organisaties als IKV Pax Christi uitoefent heeft effect, en dat is goed om te horen. De rol van civil society en financiële instellingen is uiteraard van groot belang, maar het is ook aan staten die deze bommen hebben verboden om richtlijnen te bieden waaruit blijkt dat investeringen in clustermunitie fabrikanten ontoelaatbaar zijn.

Hoe fantastisch zou het zijn als we over een paar jaar terug kijken en kunnen zeggen: “Ongelofelijk hè? Dat er ooit een tijd is geweest dat er werd geïnvesteerd in clusterbommen… Dat houd je nu toch niet meer voor mogelijk.”

Dit bericht werd geplaatst in Clustermunitie, Wapens en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s